Bezanodowe baterie sodowe dłużej żyją dzięki nowemu elektrolitowi
Chińscy naukowcy opracowali elektrolit, który znacząco wydłuża żywotność bezanodowych akumulatorów sodowych. Ogniwa testowe zachowały około 80% początkowej pojemności po 1400 cyklach ładowania i rozładowania. Wyniki opublikowano w czasopiśmie „Nature Energy”.
Dlaczego sód, i to bez anody
Akumulatory sodowe działają podobnie jak litowe: energia jest magazynowana i oddawana dzięki przemieszczaniu się jonów między dwiema elektrodami. Sód jest jednak bardzo powszechny na Ziemi i można go pozyskiwać z łatwo dostępnych surowców, więc takie baterie mogą być tańsze.
Część badaczy idzie krok dalej i pracuje nad konstrukcją bez anody. W takim ogniwie nie montuje się osobnej elektrody ujemnej. Podczas ładowania jony sodu z katody odbierają elektrony i osadzają się jako metaliczny sód na cienkiej metalowej folii, która sama tworzy anodę. Dzięki temu produkcja może być tańsza, a ogniwo magazynuje więcej energii w stosunku do swojej masy.
Jest też wada. Zapas sodu w takim ogniwie jest ograniczony, a jego nieodwracalne ubytki w kolejnych cyklach obniżają pojemność i skracają życie baterii.
Elektrolit, który tworzy własną osłonę
Zespół z Xi’an Jiaotong University, Chińskiej Akademii Nauk i innych ośrodków oparł nowy elektrolit na rozpuszczalniku 1,3-dioksanie (DOX). Punktem wyjścia było to, że sód jest bardziej miękki niż lit i w temperaturze pokojowej potrafi powoli zmieniać kształt pod naciskiem. Cienka warstwa ochronna między metalem a elektrolitem powinna więc mieć inne właściwości mechaniczne niż w bateriach litowych.
Zamiast kopiować sprawdzone rozwiązania z litu, czyli warstwy bogate w związki nieorganiczne, badacze postawili na kontrolowaną oligomeryzację na granicy faz. DOX słabo wiąże jony sodu, co ułatwia ich odwracalne osadzanie. Jednocześnie tworzy cienką warstwę ochronną z krótkich łańcuchów cząsteczek (oligomerów), która ogranicza dalszy rozkład elektrolitu. Według prof. Weijianga Xue, starszego autora pracy, wniosek jest szerszy: stabilne granice faz dla metalicznego sodu nie muszą opierać się na warstwach nieorganicznych powstających z rozkładu soli.
Co pokazały testy
- Ogniwa pouch o pojemności 0,3 Ah przekroczyły 1000 cykli pracy.
- Po 1400 cyklach przy ładowaniu 0,25 C i rozładowaniu 1 C zachowały około 80% pojemności.
- Sprawdzano je przy różnych prądach ładowania i w różnych temperaturach.
Autorzy podkreślają, że nie poprzestali na laboratoryjnych ogniwach pastylkowych. Testy na ogniwach typu pouch, czyli w formie zbliżonej do stosowanej w praktyce, mają lepiej pokazywać, czy rozwiązanie da się skalować.
Co to oznacza w praktyce
Na razie to wynik laboratoryjny. Ogniwa o pojemności 0,3 Ah są bardzo małe, a do komercjalizacji droga jest daleka. Nie należy więc spodziewać się takich baterii w sklepach w najbliższym czasie. Badanie pokazuje jednak, że jeden z głównych problemów tej technologii, czyli szybka utrata pojemności, można skutecznie ograniczać.
Dla polskiego odbiorcy ma to znaczenie pośrednie. Tańsze akumulatory oparte na powszechnym surowcu mogłyby w przyszłości zmniejszyć koszty magazynowania energii, na przykład w domowych instalacjach z fotowoltaiką. Dla Europy, która chce ograniczać zależność od importowanych surowców do baterii, każda alternatywa dla litu jest interesująca. Na razie nie ma jednak informacji, by to konkretne rozwiązanie zostało wdrożone w Polsce lub UE.
Badacze planują dalsze prace, m.in. nad elektrolitami stałymi i takimi, które będą współpracować z wysokonapięciowymi katodami warstwowymi. Ich długoterminowy cel to gęstość energii porównywalna z dzisiejszymi bateriami litowo-jonowymi z katodami bogatymi w nikiel, przy ponad 1000 cykli pracy. Weijiang Xue podsumował: „Mamy nadzieję, że te postępy przybliżą praktyczne zastosowania tanich sodowych baterii o wysokiej gęstości energii”.
Źródło: Tech Xplore – „Anode-free sodium batteries last longer thanks to an electrolyte that forms its own shield”



